Nee, het gaat hier niet over Vestia en de miljarden die zij in depot moest houden maar over de honderden miljarden die de Europese banken bij de ECB nu in depot houden. Deze enorme geldberg staat nu niks te doen, zo blijkt na het turven van de site van de ECB. Ik heb zitten rekenen, dat kost de banken miljarden aan gederfde renteopbrengsten.

Volgens de ECB staat er nu zo´n kleine vierhonderd miljard euro op deze deposit facility. Dat fluctueert enorm want vorige week schoot deze door het plafond met ruim €500 mrd op deze rekening. Wie deze post van nabij beschouwt kan bijna niet anders dan hoofdschuddend reageren. De Europese banken zetten op deze rekeningfaciliteit het geld op waarvoor zij tijdelijk geen bestemming voor weten. Ze lenen liever niet uit aan hun collegabanken en al helemaal niet aan consumenten en bedrijven. Nee, liever zetten ze het even veilig weg bij de Europese Centrale Bank. Waar komt dat geld vandaan?

Het blijkt meestal om spaargelden te gaan, geld dat banken hebben aangetrokken tegen een rente van een paar procent. Die banken zijn dan bezig geld te verliezen want het wegzetten daarvan op de deposit facility levert maar 0,25% rente op jaarbasis op. Reken even mee: stel dat gemiddeld €400 mrd op deze rekening staat dit jaar en de banken trekken deze gelden zelf aan voor 2,5% en krijgen daar slechts 0,25% voor terug. Dat is per saldo een verlies van €9 mrd voor de banken. Kennelijk nemen ze dit verlies voor lief dan een onzekere uitzetting aan bijvoorbeeld woninghypotheekleningen. Stel dat van die €400 mrd een zesde deel van de Nederlandse banken afkomstig is – wat niet zo gek is gezien het ‘zware’ Nederlandse bankwezen – dan zit er een kleine €70 mrd Nederlands geld daar niets te doen. Met die €70 mrd hadden bijvoorbeeld alle nu te koop staande huizen – circa 255.000 - in Nederland van een hypotheeklening kunnen worden voorzien. Dan was er zelfs iets over geschoten voor de financiering van de commerciële vastgoedmarkt.

Die banken die de €70 mrd op de ECB werkeloos laten parkeren schieten er ook nog een kleine €2 mrd aan gederfde rente bij in (die 2,5% minus de deposit facility rente van 0,25%). Dat hadden ze juist extra kunnen verdienen door de uitzetting aan hypotheekleningen want de hypotheekrentes zitten boven de 4 tot 5%. Al met al laten banken miljarden aan rente lopen: de helft aan concreet verlies, de andere helft aan wat ze hadden kunnen verdienen door het daadwerkelijk uit te zetten. Als banken vrezen voor verdere waardedalingen van Nederlandse woningen? Met de miljarden zijn anders een hoop probleemhypotheken op te lossen.

Al met al is het eigenlijk te bizar voor woorden, de Nederlandse consument houdt de handen op de knip mede ook door de onwillige banken. Het vertrouwen gaat verder omlaag met nog minder bereidwilligheid van de banken om uit te lenen. Zie daar de vicieuze cirkel die maar naar beneden blijft draaien. Niet zo gek dat Moody’s nu vrijwel alle Nederlandse banken een RuR (Rating under Review) met neerwaartse richting in het vooruitzicht heeft gesteld.

Rogier Hentenaar Hoofdredacteur Vastgoedjournaal